Doelstelling: Sensorische belasting – een ervaring van hinder door zintuiglijke prikkels – is een veelvoorkomende uitdaging na niet-aangeboren hersenletsel (NAH). Deze studie testte kwantitatief een theoretisch model waarin sensorische belasting wordt gezien als een dynamische interactie tussen situationele triggers en iemands biopsychosociale hulpbronnen, gebruikmakend van een experience‑samplingmethode.
Methode: 41 personen met NAH (mediaanleeftijd = 59 jaar, mediane tijd sinds het letsel = 6,3 jaar) leverden realtime gegevens aan op zeven semi‑willekeurige momenten per dag gedurende zeven opeenvolgende dagen. Multilevel‑regressiemodellen onderzochten de invloed van situationele triggers (omgeving, gezelschap, inspanning, ontevredenheid over de activiteit en negatieve affectiviteit) en individuele hulpbronnen (verwerkingssnelheid, vermoeidheid en slaapkwaliteit) op sensorische belasting.
Resultaten: Fluctuaties in sensorische belasting verschilden in ernst en variabiliteit tussen personen. Sensorische belasting hing samen met hogere niveaus van negatief affect (β = .58, p < .01), ontevredenheid over de activiteit (β = .07, p < .01), inspanning (β = .09, p < .01) en het in gezelschap zijn (β = .39, p < .01). Daarnaast was sensorische belasting gerelateerd aan een lagere verwerkingssnelheid (β = −0.04, p = .02) en hogere vermoeidheid (β = .19, p < .01). Er werden echter geen interactie‑effecten gevonden. Inspanning was de enige positieve, significante voorspeller tussen personen (β = .56, p < .01).
Conclusies: De bevindingen benadrukken het dynamische en individuele karakter van sensorische belasting na NAH en onderstrepen de noodzaak van gepersonaliseerde interventies gericht op sensorische overgevoeligheid. Toekomstig onderzoek zou aanvullende triggers, hulpbronnen en causale mechanismen moeten verkennen om de voorgestelde processen verder te verduidelijken en de ontwikkeling van behandelingen te ondersteunen.
Auteurs: Marilien C. Marzolla, Nora Tuts, Céline R. Gillebert, Caroline van Heugten, Anne-Fleur Domensino
Lees hier het hele artikel.