HomeSymposium 27 november 2026Inhoudelijke bijdragen

Inhoudelijke bijdragen

Keynote sprekers en hun inhoudelijke bijdragen
Stille herseninfarcten: Onopgemerkt en genegeerd, maar niet ongevaarlijk. door Dr. Frank Wolters, Neuro epidemioloog Erasmus MC
Stille herseninfarcten komen veel voor in de bevolking, en zijn een frequente nevenbevinding op beeldvormend onderzoek van de hersenen. Ze gaan gepaard met hogere risico’s op beroerte en dementie. Desondanks is er veel praktijkvariatie in de diagnostiek en behandeling. In deze presentatie gaan we in op klinische relevante vragen om zorg voor patiënten met een stil infarct op hun hersenscan in goede banen te leiden.
Tijd verliezen om tijd te winnen? door Prof. Dr. Bob Roozenbeek, afdelingshoofd neurologie Erasmus MC
Bij patiënten met een acuut herseninfarct geldt: time is brain. Toch is de snelste route naar behandeling niet altijd de route die uiteindelijk de beste uitkomst oplevert. In veel regio’s worden patiënten met een verdenking op een beroerte eerst naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis vervoerd. Voor patiënten die uiteindelijk een endovasculaire trombectomie nodig hebben, leidt dit vaak tot een secundaire overplaatsing en daarmee tot kostbaar tijdverlies. In mijn lezing bespreek ik ons onderzoek naar prehospitale triage van patiënten met een verdenking op een beroerte. Wij ontwikkelden een beslissingsalgoritme en de Stroke Triage App, waarmee ambulanceverpleegkundigen al onderweg kunnen inschatten welke bestemming voor de individuele patiënt de grootste kans op goed functioneel herstel na drie maanden biedt: het dichtstbijzijnde ziekenhuis of direct een verder gelegen interventiecentrum. Ik presenteer de resultaten van de evaluatie van deze aanpak in Zuidwest-Nederland (PRESTO-2 studie) en ga in op de kansen, dilemma’s en randvoorwaarden van gepersonaliseerde prehospitale triage. De centrale vraag: durven we soms minuten voor trombolyse op te geven om uiteindelijk meer hersenen te redden?
Wie kijkt er eigenlijk nog naar de CVA-patiënt na ontslag? Digitale CVA-zorg zonder muren. Door Mevr. Aranka Hes, verpleegkundig telecoach en Dhr. Bouke de Loos, Projectleider ViVa! Zorggroep
Tijdens deze sessie nemen het Rode Kruis Ziekenhuis, ViVa! Zorggroep en een verpleegkundig telecoach u mee in de ontwikkeling van een digitale aanpak voor CVA-zorg in de regio Kennemerland.
Aan de hand van praktijkvoorbeelden laten we zien welke digitale middelen vandaag al beschikbaar zijn om patiënten na een CVA te volgen, ondersteunen en begeleiden. We delen onze ervaringen met telecoaching, digitale vragenlijsten, monitoring van herstel en de samenwerking tussen ziekenhuis en ouderenzorg.
Daarnaast geven we een inkijk in de ontwikkeling van een regionaal digitaal zorgpad, waarin één telecoach patiënten kan volgen ongeacht waar zij zich in de zorgketen bevinden.
Van herstel naar regie: integrative en leefstijlgerichte zorg na CVA/NAH Door Drs. Ines von Rosenstiel, arts Integratieve geneeskunde en Dr. Eva Smit, Programma manager Preventie & Leefstijl
Deze keynote richt zich herstelgerichte zorg met een nadruk op het versterken van eigen regie na een beroerte (CVA) of niet-aangeboren hersenletsel (NAH). Vanuit het integrative en leefstijlgerichte gedachtegoed wordt gezondheid benaderd als een samenspel van fysieke, mentale en sociale factoren, met aandacht voor voeding, beweging, stress, slaap en zingeving. Daarnaast wordt ingegaan op de rol van complementaire interventies die ondersteuning kunnen bieden bij herstel en kwaliteit van leven. Hierbij ligt de nadruk op welke aanvullende middelen verantwoord ingezet kunnen worden en hoe zorgprofessionals deze toepassen binnen een helder ethisch en evidence-informed raamwerk, zodat patiënten zorgvuldig, veilig en in gezamenlijke besluitvorming worden begeleid. In het tweede deel wordt ingezoomd op de implementatie van complementaire zorg en leefstijlinterventies in de praktijk. Hierbij worden concrete handvatten geboden voor effectieve communicatie met patiënten en collega’s, het aanpassen van zorgpaden, het benutten van de fysieke (zorg)omgeving en het versterken van samenwerking binnen en tussen domeinen. Zo krijgen deelnemers praktische tools om integrale, mensgerichte zorg duurzaam te verankeren in hun eigen organisatie en netwerk.
Terug naar arbeid na beroerte door Mevr. Karin Kanselaar, Verpleegkundig specialist AGZ/promovendus en Mevr. Esther Seegers-Hijlkema, ervaringsdeskundige
Hoe ervaren mensen de weg terug naar werk na een beroerte, en wat kunnen zorgprofessionals daarvan leren? In deze duo presentatie deelt Karin Kanselaar-Martens inzichten uit haar promotieonderzoek naar werkgerichte zorg na een beroerte. Esther Seegers-Hijlkema, ervaringsdeskundige, reflecteert vanuit haar eigen ervaringen op de thema’s die aan bod komen. Een inspirerende ontmoeting tussen wetenschap en praktijk, waarin onderzoek en persoonlijke verhalen elkaar versterken.
Van individuele poppetjes naar één team: zelfmanagement als  samenspel! door Dr. Ton Satink, Lector Neurorevalidatie – Eigen regie en Participatie.
Zelfmanagement wordt vaak gezien als een individuele competentie van de cliënt. In deze keynote ga ik er van uit dat zelfmanagement in de praktijk altijd teamwork is. Geen setje losse professionals en/of een naaste rond een cliënt, maar één team dat vanuit een gedeelde ambitie en visie handelt. Wat betekenen zelfmanagement of co-management? En als we een cliënt en naaste begeleiden, gebeurt dat dan vanuit een eenduidige en consistente benadering van het zorgteam? Vanuit het maatschappelijk perspectief verschuift de focus naar het sociale netwerk en de wijk. Daar moet zelfmanagement vorm krijgen in samenwerking met informele zorg, naasten en wijkvoorzieningen. De vraag is dan niet óf we samenwerken, maar wie onderdeel is van het team dat situaties samen managet. Vanuit het professionele perspectief komen samen werken, samen denken en samen communiceren aan bod. Het concept zelfmanagement en de visie op ondersteuning fungeert daarbij als verbindend principe tussen disciplines. Op basis van eerste inzichten uit de paramedische richtlijn zelfmanagement (in ontwikkeling) wordt verkend wat dit vraagt van professionals: niet meer losstaande bijdragen van verschillende disciplines, maar afgestemde keuzes en gedeelde taal. Het ondersteunen van zelfmanagement van cliënten en naasten is daarmee een kans en uitnodiging tot beter teamwork.

Webinarsprekers en hun inhoudelijke bijdragen
Samen werken aan betere CVA zorg in de geriatrische revalidatie: de ontwikkeling van een handreiking door Dr. Jolanda van Haastregt, onderzoeker Universiteit Maastricht
In deze webinar gaan we in op het ZonMw project ‘Handreikingen geriatrische revalidatie’ waarin (o.a.) een handreiking is ontwikkeld voor de doelgroep CVA.  De reden van het ontwikkelen van de handreiking is dat er een brede behoefte bestaat aan meer eenduidigheid ten aanzien van de aard en kwaliteit van de geriatrische revalidatiezorg, omdat er een grote praktijkvariatie bestaat, zowel op inhoud als organisatie. In deze webinar gaan we eerst in op de achtergrond van de handreiking en daarna bespreken we kort hoe de handreiking is ontwikkeld. Vervolgens gaan we in op de handreiking zelf en de 8 modules waaruit deze handreiking bestaat: 1) Indicatiestelling voor geriatrische revalidatie; 2) Overdracht van ziekenhuis naar geriatrische revalidatie; 3) Benodigde expertise bij intake en behandeling; 4) Het stellen van een functionele prognose na een CVA; 5) Lage belastbaarheid van revalidanten; 6) Overdracht van geriatrische revalidatie naar vervolgzorg; en 7) Passende vervolgzorg en ondersteuning.
Hierbij worden van elke module enkele opvallende aanbevelingen eruit gelicht. We sluiten af met wat praktische informatie over waar de handreiking te vinden zal zijn en welke zaken van belang zijn bij de implementatie van de handreiking.
Van onderzoek naar praktijk: de toekomst van hersenstimulatie (TMS) in de revalidatiezorg door mw. Tessa Verhoeff MSc Cognitieve Neurowetenschappen, Arts-onderzoeker. UMCU
In dit webinar staat Transcraniële Magnetische Stimulatie (TMS) centraal als veelbelovende, niet-invasieve behandeling voor het herstel van hand- en armfunctie na een beroerte. De resultaten van de B-STARS-studie worden gepresenteerd, waar 60 patiënten na een beroerte zijn behandeld met TMS. Ook de ervaringen van deelnemers met de TMS-behandelingen worden gedeeld. Daarnaast wordt de voortgang van B-STARS2 toegelicht, een fase 3, gerandomiseerde, sham-gecontroleerde klinische trial die onderzoekt of TMS effectief genoeg is om in aanmerking te komen voor vergoeding vanuit het basispakket van de zorgverzekering. Deze studie vindt plaats in 16 revalidatiecentra in Nederland.
Ook wordt aandacht besteed aan de praktische implementatie van TMS binnen de revalidatiezorg. Hierbij komen de resultaten van implementatieonderzoek aan bod, met specifieke aandacht voor factoren die de invoering van TMS kunnen bevorderen of juist belemmeren. Tot slot worden andere huidige en toekomstige toepassingen van TMS binnen de revalidatiezorg verkend.
Digitale vaardigheden als voorwaarde voor blended revalidatie door dhr. Michael Zonneveld, promovendus LUMC
Digitale zorg wordt steeds vaker ingezet binnen de revalidatie. Denk aan beeldbellen, oefenapps, patiëntportalen en thuismonitoring. Tegelijkertijd wordt vaak aangenomen dat patiënten deze technologieën vanzelfsprekend kunnen gebruiken. In de praktijk blijkt dat digitale vaardigheden sterk verschillen tussen patiënten en een belangrijke invloed hebben op het gebruik en de opbrengst van digitale zorg. In dit webinar worden resultaten gepresenteerd uit recent onderzoek naar digitale vaardigheden binnen de geriatrische revalidatie. Daarbij wordt ingegaan op de vraag welke digitale vaardigheden oudere revalidanten bezitten, hoe deze vaardigheden gemeten kunnen worden en in welke mate zelfgerapporteerde vaardigheden overeenkomen met daadwerkelijk digitaal functioneren.
Aan de hand van praktijkvoorbeelden uit de revalidatiezorg wordt besproken hoe zorgprofessionals digitale kwetsbaarheid kunnen signaleren en welke strategieën kunnen helpen om digitale zorg toegankelijker te maken. De presentatie sluit af met concrete aanbevelingen voor de dagelijkse praktijk en een discussie over de toekomst van persoonsgerichte digitale revalidatie binnen de CVA-zorg.
Passende zorg voor mensen met een CVA in Nederland: stand van zaken en uitdagingen voor morgen. door mw. Sabine van Erp MSc, Beleidsmedewerker KNCN en programmamanager CAN
Hoe passend is de zorg voor mensen met een CVA in Nederland? Het afgelopen jaar is, vanuit het CVA Actieplan Nederland (CAN) een start gemaakt om het huidige CVA-zorglandschap in kaart te brengen met de Key Performance Indicators (KPI’s) en doelen van het Stroke Action Plan Europe (SAP-E) als uitgangspunt. Op basis van inzichten van experts is per SAP-E pijler het volledige CVA-zorgcontinuüm in kaart gebracht. Ook de resultaten van het verkennend onderzoek in 2024 en informatie over de acute zorg zijn hiervoor gebruikt. Samengenomen is de CVA zorg in Nederland van hoogwaardige kwaliteit. Voor alle pijlers zijn echter nadere verbeteringen te realiseren en is aandacht nodig om de zorg toegankelijk te houden. Tussen regio’s is sprake van verschillen in kwaliteit van CVA-zorg. De inzichten benadrukken het belang van (netwerk)samenwerking, coördinatie en monitoring bij de transformatie naar passende zorg. Het doel van webinar is om te reflecteren op wat de eerste inzichten betekenen voor de dagelijkse praktijk en welke vervolgstappen nodig zijn ten behoeve van passende zorg voor mensen met (een verhoogd risico op) een CVA.
Samen sterker met en in de eerste lijn: van Handreiking Eerstelijns Herstelzorg Hersenletsel naar passende CVA/NAH zorg. door dhr. Lucas Koester MSc, Fysiotherapeut, Implementation Science Practitioner en projectmedewerker KNCN
Elke persoon met CVA/NAH verdient zorg die écht aansluit bij zijn of haar behoeften. De centrale vraag is hoe we ervoor zorgen dat de inhoud en kwaliteit van interdisciplinaire eerstelijnszorg niet langer afhangen van de regio, de lokale organisatie of de individuele zorgverlener die iemand toevallig treft.
De Missie & Visie voor kwaliteit binnen eerstelijns CVA/NAH‑netwerken is in 2025 samen met deze netwerken ontwikkeld. Dit document vormt een gedeelde basis voor kwaliteit, samenwerking, transparantie en communicatie.
Op dit moment wordt deze missie & visie, samen met netwerken, professionals, ervaringsdeskundigen en beroepsverenigingen, verder uitgewerkt en geïmplementeerd binnen meerdere eerstelijnsnetwerken.
In zijn presentatie wordt een weergave gedeeld over dit ontwikkelproces. Je krijgt bovendien als een van de eersten een inkijkje in de tussentijdse resultaten van het project én in de manier waarop deze uitkomsten professionals en netwerken kunnen ondersteunen bij het realiseren van passende zorg voor mensen met CVA/NAH
Een app in de hand, maar hoe krijg je de arm in beweging? door Prof. Dr. Noel Keijsers senior onderzoeker en onderzoeksgroepsleider motorisch functioneren & dwarslaesie bij de Sint Maartenskliniek en hoogleraar Clinical Motor Control aan de Radboud Universiteit.
NEST (Neurorehabilitation Ecosystem for Sustained Therapy) is ontwikkeld om het groeiende probleem van blijvende beperkingen na een beroerte aan te pakken. Veel mensen verliezen na ontslag uit het ziekenhuis een aanzienlijk deel van hun functionele herstel doordat verminderd gebruik van de aangedane arm leidt tot een vicieuze cirkel van afnemende functie en learned non-use.
Het ecosysteem combineert klinische virtual-realitytraining (RGS@Clinic), een slimme draagbare sensor (RGS-wear) en een smartphone-app (RGS-Mobile) om het dagelijks gebruik van de aangedane arm te stimuleren, continu te monitoren en gepersonaliseerde feedback te geven.
Door revalidatie te integreren in het dagelijks leven thuis ondersteunt NEST een positieve herstelcyclus, bevordert het de langdurige behoud van functionele verbeteringen en biedt het datagedreven ondersteuning voor gepersonaliseerde zorg en klinische besluitvorming.
Binnen het project zijn de behoeften van mensen na een beroerte, mantelzorgers en zorgprofessionals in Nederland, Italië en Spanje in kaart gebracht met behulp van kwalitatief onderzoek. Daarnaast is onderzocht in hoeverre de oefeningen in de smartphone-app vergelijkbare armbewegingen uitlokken als oefeningen tijdens reguliere therapiesessies, en zijn de ervaringen met de draagbare sensor geëvalueerd.

Deze teksten en verwijzingen naar inhoudelijke informatie zijn aangeleverd door de sprekers.